Higjiena orale në shtatzani është shumë e rëndësishme. Për këtë ju duhet që çdo muaj të shkoni në vizitë tek stomatologu, i cili do të ju informojë për mirëmbajtjen e higjienës orale gjatë shtatzanisë.

Gjithashtu, nëse vie deri tek prishjet në dhëmbë apo dhëmballa, do ti rregulloni me kohë. Kur të lindni nuk do të keni kohë të mjaftueshme, kjo është edhe arsyeja përse shumë nëna injorojnë dhëmbët e tyre.

A mund të fotografoj dhëmbin në shtatzani?

Edhe pse për fotografimin me rentgen në stomatologji nevojiten doza minimale të rrezatimit, prap se prap preferohet që gjatë shtatzanisë ti shmangeni ekspozimit të rrezeve të rentgenit, sidomos në 12 muajt e parë të shtatzanisë. Nëse është fotografimi i rëndësishëm, duhet ta bëni në makinë të drejtë, me të gjitha masat mbrojtëse për ju dhe për foshnjen tuaj.

Nëse është e mundur, bëni fotografimin e dhëmbëve me teknikat e rentgenëve digjital (radioviziografia), sepse këto rreze janë rreth 80 % më të vogla se sa ato të aparatëve klasikë të rentgenëve./bebaime/

Trupi ka nevojë për kalcium për t’i mbajtur eshtrat të fortë. Qumështi, jogurti, madje edhe akullorja ndihmojnë të merrni sasi të mjaftueshme ditore të kalciumit.

Gjatë shtatzënisë dhe dhënies gji, trupi juaj ka nevojë për më shumë kalcium për fetusin që rritet dhe foshnjën e porsalindur. Ka mjaft burime të tjera të shijshme të kalciumit, të cilat mund t’i përdorni për të pasuruar konsumin e kalciumit.

Gjatë shtatzënisë ndryshon niveli i hormoneve dhe fetusi, i cili është duke u zhvilluar mund të tërheqë kalcium, prandaj niveli i përgjithshëm i kalciumit në gjak është i ulët. Ajo rënie nuk ndikon në fortësinë e eshtrave.

Disa ndryshime hormonale e kompensojnë këtë rënie të kalciumit ashtu që trupi të ketë kalcium të mjaftueshëm për eshtrat tuaja dhe fetusin që është duke u zhvilluar. Në të vërtetë, trupi juaj ndërton eshtrat gati dyfish më shpejt sesa kur nuk jeni shtatzënë.

Kjo është arsye pse është kaq e rëndësishme marrja e sasisë adekuate të kalciumit. National Institutes of Health rekomandon së paku 1.200 miligramë në ditë.

Vitamina tipike për gratë shtatzëna ka rreth 200 miligramë. Marrja e shtesës së karbonatit të kalciumit jep rreth 600 mg në tri tableta që përtypen. Madje edhe me shtesë të mirë, ende është e nevojshme të merret kalciumi nga ushqimi

Disa gra thjesht e dinë se kanë pasur ovulacionin. Disa gra tjera nuk vërejnë kurrfarë ndryshimi…

Nëse mendoni që të mbeteni shtatzënë “komunikoni” me trupin tuaj dhe kërkoni shenjat natyrale që tregojnë se ovulacioni po afrohet. Këto shenja janë:

• sekreti vaginal shtohet sa më shumë që i afroheni kohës së ovulacionit. Ky sekret është i lëngshëm, i ngjashëm me të bardhën e vesë.
• shtohet libido
• ndjeni një dhimbje të lehtë në njërën anë të barkut

Për të determinuar kohën kur ju duhet t’i keni këto shenja, përdorni kalkulatorin e ovulacionit. Konsultohuni me gjinekologun tuaj për të t’ju sqaruar shenjat e ovulacionit.

Gjinekologët mendojnë se gjasat për të mbetur shtatzënë janë maksimale nëse çifti ka marrëdhënie seksuale 2 ose 3 herë në javë. Këtë provoni për disa muaj dhe pastaj nëse nuk keni sukses bisedoni me gjinekologun. Ai duhet t’ju ndihmojë dhe t’ju tregojë mënyrën se si të detektoni kohën e ovulacionit. /Telegrafi/

Dystocia supeve ndodh kur koka e fëmijës ka lindur përmes vaginës, por supet e tij janë mbërthyer brenda trupit të nënës. Kjo krijon rreziqe për të dy, nënën dhe fëmijën. Dystocia do të thotë lindje e ngadalshme ose me pengesë dhe mund të ndodhë kur:

1) Një fëmijë është jashtëzakonisht i madh, gratë mbipeshë dhe gratë me diabet janë në rrezik për të pasur fëmijë të mëdhenj,

2) Hapja e pelvisit të nënës është shumë e vogël për shpatullat e fëmijës.

Edhe pse ka disa faktorë rreziku për dystocine supeve, ofruesit e kujdesit shëndetësor zakonisht nuk mund parashikojnë ose të parandalojne atë. Ata shpesh zbulojnë se vetëm pasi ka ndodhur.

Faktorët e rrezikut

Një grua shtatzënë mund të jetë në rrezik për dystocia të supeve, nëse:

1) Fëmija i saj është shumë i madh. (Por në të shumtën e rasteve me dystoci te supeve, pesha e fëmijës është normale. Dhe për foshnjat më shumë të mëdha, dystocia supe nuk ndodh.)

2) Ajo ka diabet.

3) Ajo është shtatzënë me më shumë se një fëmijë.

4) Ajo është obeze.

5) Barra ka zgjatur me shume se dita e parashikuar e lindjes.

6) Ajo ka pasur dystoci të supeve ose një fëmijë shumë të madh në të kaluarën.

7) Dystocia supeve mund të ndodhë edhe në rastet kur gruaja nuk ka faktorët e rrezikut.

Çka ndodh në sallen e lindjes

Në shumicën e rasteve, fëmija ka lindur në mënyrë të sigurtë.

Këtu janë disa gjëra që mund të bëhet:

1) Duke shtypur kofshët e nënës drejt barkut te saj.

2) Aplikimi presion në bark të nënës.

4) Duke thyer klavikulen e fëmijës, ndërsa ajo është ende në brendësi të nënës.

5) Kryerja e nje prerje më të gjerë në vaginën e gruas (një episiotomi).

6) Kryerja e një lindjeje cezareane perpara se te shfaqet distocia. Ngaqe dystocia e supeve është vështirë të parashikohet, zakonisht nuk rekomandohet një lindje cesareane për të parandaluar atë.

Komplikimet

Zakonisht, nëna dhe fëmija ja dalin mirë dhe nuk kanë dëmtime të përhershëm. Por mund të ketë disa komplikime.

Për fëmijën, rreziqet përfshijnë:

1) lëndimin e nervave të supit ,të krahut dhe të dorës. Kjo mund të shkaktojë dridhje apo paraliza. Në shumicën e rasteve, problemet zhduken në 6 deri 12 muaj.

2) Thyerja e klavikules apo krahut

3) Mungesa e oksigjenit në rastet më të rënda, të cilat janë të rralla, mund të shkaktojë dëmtime të trurit dhe madje edhe vdekjen e fëmijës.

Komplikimet për nënën përfshijnë:

1) gjakderdhje të rënda pas lindjes

2) carjen e mitrës, vaginës, qafës së mitrës apo rektumit

3) Në shumicën e rasteve, ndërlikimet mund të trajtohen dhe të menaxhohen./bebaime/

Problemet me gjëndrrat tiroide mund të jenë rezultat i aktivitetit shumë të madh apo shumë të vogël.

Në të dy rastet, gjendja e funksionimit të gjëndrrës tiroide kontrollohet me përcaktimin e nivelit të hormoneve, të cilat i prodhon kjo gjëndërr – përcaktohen T3, T4 dhe TSH të lira, dhe në bazë të këtij rezultati vlerësohet nëse është e nevojshme apo jo terapia, respektivisht, rregullimi i nivelit të dozimit.

Ilaçet të cilat përdoren për këto probleme, nuk do te duhej të ndikojnë në zhvillimin e fetusit, por funksionimi i gjëndrrës tiroide tek bebi, duhet të kontrollohet menjëherë pas lindjes.

Prandaj mos e ndërpritni terapinë, konsultohuni rregullisht me endokrinologun tuaj dhe kontaktoni gjinekologun tuaj i cili e përcjellë shtatzëninë në lidhje me gjëndjen tuaj./bebaime/

Po, mundet, prandaj përkujdesuni që depresioni të jetë njëri nga problemet për të cilat do të këshilloheni me mjekun tuaj. Në rast se keni depresion nga të lehtë deri te ai i moderuar atëherë filloni me psikoterapi.

Në qoftë se depresioni ju parandalon që të bëni atë që duhet të bëni apo nëse ju bën të vuani, atëherë duhet të filloni që të merrni medikamente antidepresive.

Edhe pse efektet negative të këtyre medikamenteve në foshnjën tuaj ende të palindur duket se janë fare të buta dhe komplikimet me serioze tejet të rralla, vendimi për marrjen e këtyre medikamenteve do të mvaret nga e kaluara e juaj dhe nga serioziteti i depresionit tuaj.

Mbani në mend se depresioni i patrajtuar përmban rreziqe serioze në vete, rreziqe të cilat vazhdojnë edhe pasi që foshnja të ketë lindur, duke ju bërë më të vështirë të keni lidhje të dashur me foshnjën tuaj, që të gëzoheni me të, që ti buzëqeshni, dhe duke ju shkurtuar gëzimin e të qenit nënë.

Të dhëna të reja rreth kësaj çështje arrijnë në mënyrë frekuente në literaturën medicinale. Mos ngurroni të flisni me mjekun tuaj./ikub/

Menjëherë pas abortit, disa gra ndjejnë lehtësim dhe u duket se kanë shpëtuar nga një barrë që sipas tyre mund të kishte pasoja në jetën familjare apo shoqërore.

Pjesa tjetër e grave, paraqesin ndjenjë faji, trishtimi dhe humbje. Ky fakt, e bën të domosdoshme nevojën për konsultim me punonjësit social dhe/ose psikologun, si para abortit ashtu edhe pas tij. Një tjetër problem psikologjik që nuk mund të kalohet pa u marrë në konsideratë, është reagimi i partnerit mashkull ndaj abortit.

Meshkujt, fillimisht mund ta trajtojnë problemin me qetësi e duke e lënë zgjedhjen në dorë gruas/partneres, ashtu siç mund të ndodhë te disa të tjerë që ta kërkojnë me insistim ndërprerjen e shtatzënisë. Por me kalimin e kohës, ndjenjat edhe mund të ndryshojnë duke u shfaqur ndjenjat e vërteta. Meshkujt fillojnë të përjetojnë ndjenja të ngjashme me ato të grave si faj, trishtim deri edhe inat e zëmërim.

Pasojat e mundshme të menjëhershme pas abortit janë dhëmbjet e forta, shpim i mitrës, gjakrrjedhje e madhe, infeksione, pjesë embrionale të mbetura në mitër, gjendje shoku, kome apo dëmtim të organeve të tjera, histerektomi/heqje të mitrës, në lindjet e induktuara vdeshmëria shkon deri në 3%.

Pas abortit, mund të ndodhë mbetje e plotë e konceptimit në mitër, gjë që mund të bëjë të nevojshme ndërhyrjen kirurgjikale. Pasojat e mundshme të mëvonshme pas abortit janë paaftësi për të mbetur përsëri shtatzënë, aborte spontane, lindje të fëmijëve së vdekur, shtatzëni jashtë mitre, lindje parakohe, sëmundje inflamatore pelvike.

Pasojat e mundshme emocionale pas abortit janë ndjenja e fajit, depresion/të qara, paaftësi për të falur veten, trishtim i thellë, inat, boshllëk emocional, problem seksuale, ulje e vetëvlerësimit, ëndra të këqija, dëshirë për të mbetur shtatzënë, anoreksi ose çrregullime të tjera të të ngrënit, abuzim me pijet alkoolike/cigaret/drogat, dëshira për vetëvrasje.

Nënat e ardhshme shpesh ballafaqohen me shikime, buzëqeshje dhe komente, për gjendjen e tyre dhe për rolin e tyre të ri në jetë. Mirëpo, ndodh që ndonjëherë këto komente, nuk janë edhe shumë taktike.

Këto situata nuk do të thotë që janë pasoja të qëllimeve të kqija, jondjeshmërisë apo paditurisë, por kjo nuk do të thotë që nuk shkaktojnë reakcion të padëshiruar tek gruaja e cila ndodhet në një kaos hormonal. Pra, ne do të ju paraqesim dhjetë gjëra të cilat asnjë shtatzënë nuk dëshiron ti ndëgjojë.

“Edhe unë ndihem si shtatzënë!”

Shkurt dhe qartë – nëse me të vërtetë nuk jeni shtatzënë atëherë ky krahasim është i papërshtatshëm.

“Uaa sa je trashur!”

Ka mundësi që shtatzania juaj ka ndikuar dukshëm në korpulencën e miqve, shoqeve, apo kolegeve tuaja, por ky konstatim është gjëja e fundit që ndonjë shtatzënë dëshiron të ndëgjojë.

A është e këndshme që të komentoni peshën e një personi i cili lufton me kilogramët? Asesi! Disa rregulla të mendjes së shëndoshë dhe edukimit personal bazohen edhe në shtatzëna.

“Me të vërtetë, nuk duhet që të…”

Ushtrosh. Bartësh karigen. Vish në punë. Shtatzania nuk është sëmundje, dhe nëse me komentet e tuaja krijoni përshtypje sikur bëhet fjalë për një gjendje serioze mjekësore, nënat e ardhshme do të fillojnë të ndihen sikur janë të hendikepuara.

“Mendoj që nuk duhesh që të…”

Përdorësh anestezion epidural gjatë lindjes. Mundohesh që me çdo çmim të lindësh në mënyrë natyrale. Lejosh partnerin të merr pjesë në lindje.

Plani i lindjes, për secilën shtatzënë është gjë personale. Nëse ajo e dëshiron mendimin tuaj, do t`jua kërkojë këtë.

“Kënaqu në këto muajt e fundit të lirisë!”

Amësia për shumicën e grave është roli më emocionues dhe më i rëndësishëm jetësor. Për këtë mendimi i “robërimit të përjetshëm”, në këtë mënyrë, është gjëja e fundit që dëshiron të ndëgjojë një shtatzënë. Komentet negative në lidhje me rritjen e fëmijëve, thjeshtë mbani për vetvete.

“Nuk duhet që këtë ta hash/pish”

Shtatzënat instiktivisht ndjejnë se çfarë munden dhe çfarë nuk munden të hanë/pinë. Poashtu, dëshirën për një lloj ushqimi të caktuar, e përcaktojnë hormonet dhe ndjenja e brendshme. Për këtë, nëse nëna e ardhshme dëshiron të hajë/pijë ndonjë gjë me çdo kusht, lëreni le të kënaqet.

“Foshnja jote do të jetë e madhe/imët”

Për çfarë mendon secila shtatzënë? Natyrisht, për foshnjen se si do të vijë në këtë botë!

Por, mjeku i cili e përcjellë shtatzaninë dhe i cili i kryen vizitat me ultrazë, është personi i vetëm i cili mund të vlerësojë madhësinë e foshnjes, rreziqet potenciale dhe komplikimet, nënës së ardhshme.

“Çfarë nëse foshnja jote…”

Ka buzë të lepurit? Nuk dëgjon? Ka ndonjë çrregullim kromozomal?

Nënat e ardhshme kalojnë shumë kohë duke menduar rreth asaj se “çfarë nëse”, prandaj nuk kanë nevojë që dikush t`ju përforcojë brengat dhe frikën e fshehur.

“Dukesh e lodhur.”

Bartja e foshnjes për nëntë muaj, nuk është fare punë e lehtë. Prandaj, nëse shtatzëna duket e lodhur, atëherë edhe është e lodhur. Është e kuptueshme, që në atë situatë nuk është fare e nevojshme që dikush t`ia përkujtojë se si ndjehet apo se si duket. Më së miri është që ti jepni përkrahje dhe ta komplimentoni me “dukesh fantastike!”

“Ende asgjë?”

Nëse deri më tani nuk jeni informuar që foshnja ka lindur, atëherë edhe nuk ka ndodhur, dhe askush nuk ka harruar që të ju tregojë për lajmin e lumtur. Asnjëri nuk e pret me aq padurim dhe aq emocione sa nëna e ardhshme, prandaj pyetjet e juaja vetëm sa mund ta acarojnë nënën e ardhshme./bebaime/