Fara e Zezë përmbanë vaj acidik të pangopur, vaj me eter, vitamina dhe një sërë substancash të tjera të domosdoshme për organizmin.

Tashmë është vërtetuar se vaji acidik i pangopur që përmban Fara Zezë ndikon pozitivisht mbi metabolizmën e trupit, rrit imunitetin dhe ndalon alergjinë.

Fara përmban përafërsisht 38% karbohidrate, 35% vajra të ndryshëm, 21% albuminë dhe pjesa tjetër përbëhet prej më shumë se një qind substanca të ndryshme. Për t’u përmendur janë: vajrat acidike të pangopura, acidi Linolein, acidi alfa-Linolein, vajrat me eter (nigellon, alfa-pinen etj.), vitaminat (B1, B2, B6, Acidi Folik, Niacina), mineralet (hekur, kalcium, magnez, zink, etj.) dhe amino acidet.

Përveç efektit që jep Fara e Zezë në sistemin imunitar, metabolizmin dhe zhvillimin e hormoneve, njëkohësisht pastron trupin nga substancat e dëmshme të quajtura Toxin, përforcon qarkullimin e gjakut, ndihmon në funksionin e zorrëve dhe rrit shkëlqimin e flokëve dhe lëkurës. Ul tensionin dhe temperaturën dhe kryen funksjonin e antibiotikëve. Është mjaft efektifv ndaj sëmundjeve alergjike si Astma dhe alergjia ndaj polenave. Për efektin që ka në sistemin imunitar mund të luftojë edhe sëmundje të vështira si: Aids dhe kancer.

Me gjithë këto të mira që përmban Fara e Zezë është vështirë të qëndrojë jashtë vëmëndjes së botës perëndimore. Vitet e fundit në Europë dhe SHBA vërehet të ketë kërkesë për këtë farë, në farmacitë gjermane Fara e Zezë tashmë është e pranishme në formën e saj origjinale si farë, vaj ose tabletë.

Fara e Zezë kalon edhe në disa thënie të Profetit Muhammed si një ilaç i pazëvendësueshëm ku edhe sugjerohet përdorimi i kësaj bime. Pikërisht për këtë arsye, Fara e Zezë përdoret me shekuj si një ilaç popullor mes popujve musliman.

Gjate dimrit nuk te vjen shume dëshira për te konsumuar sallate jeshile, megjithatë ajo ka shume te mira për shëndetin.

Ushqim i mire për t’u dobësuar
Kjo është një nga cilësitë me te njohura. Sallata jeshile është një perim i pasur me antioksidues te cilat na ndihmojnë te ndalim grumbullimin e yndyrnave.

Edhe pse nuk mund te shkrije dhjamin qe tashme ndodhet ne organizëm, kjo sallate është mjaft e efektshme për te limituar sasinë e lipideve ne gjak. Kjo vjen si pasoje e sasisë se madhe te fibrave te cilat ndihmojnë transitin intestinal dhe ekuilibrojnë ushqimin.

Lufton stresin

Ne fakt kjo nuk është një cilësi shume e njohur e sallatës jeshile, por ne fakt eshtre e vërtetë. Ajo është mjaft qetësuese dhe mund te krahasohet edhe me opiumin, sigurisht pa efektet toksike. Një mjekim mjaft i mire kundër pagjumësisë e cila zakonisht lidhet me stresin.

Mjaft e mire për lëkurën

Sallata jeshile është e pasur me Omega 3 dhe ujë (90%) te cilat sjellin mineralet e nevojshme ne organizëm. Këto te fundit tonifikojnë qelizat e lëkurës sonë dhe i japin asaj shkëlqim. Omega 3-shi vepron edhe si hidratues natyral, çka lubrifikon ne brendësi qelizat.

Iu jep shkëlqim flokëve

Fale përmbajtjes se vitaminës B, konsumimi i shpeshte i sallatës jeshile iu jep shkëlqim flokëve tanë. Kjo vitamine gjithashtu ndihmon edhe kundër këputjes se flokëve.

Një aleat kundër rutinës

Ne fakt ka shume lloje sallatash qe mund te përgatiten dhe për këtë mund te varjojmë ne pafundësi. Sallata jeshile mund te shërbehet ne pjate te pare, ne pjatën kryesore, etj. Mund te shkoje mjaft mire me uthull apo edhe me salca te ndryshme./ ikub/

Peshku, duke përfshirë edhe ushqimet e tjera të detit, është një ushqim i shëndetshëm me vlerë të ulët të yndyrave të ngopura, me vlerë të lartë proteinash, dhe burim i shkëlqyeshëm i acideve yndyrore omega 3.

Është shtesë e mirë në dietë, pasi që është e pasur me vitamina, minerale dhe ushqyes për të cilat ka nevojë trupi për të qëndruar i shëndetshëm.

Njerëzit që hanë peshk po ashtu kanë tendencë të konsumojnë më pak mish dhe djathë, dhe mund të shtojnë ushqime të tjera të shëndetshme në dietat e tyre. Disa nga mënyrat e shëndetshme të gatimit për të përfshirë peshkun në dietën tuaj përfshijnë peshkun e pjekur, në skarë, të zier dhe të gatuar në avull.

Peshku lavdërohet nga shumë ekspertë si ushqim me përfitime të konsiderueshme shëndetësore. Gati çdo ditë publikohen studime derisa komuniteti i shkencëtarëve zbulon gjithnjë e më shumë dobi të jashtëzakonshme të peshkut. Ja disa:

1.    Shëndeti kardiovaskular: Acidet yndyrore omega 3 që gjenden në peshk janë dëshmuar që bëjnë çudira për zemrën tuaj dhe arteret e venat që përbëjnë sistemin tuaj kardiovaskular. Një dietë që përfshin peshk mund të ndihmojë të parandalohen sëmundjet kardiovaskulare dhe dështimi i zemrës duke parandaluar akumulimin e triglicerideve, reduktuar nivelet e triglicerideve të tepërta, rritur kolestertolin HLD (të mirë) dhe duke parandaluar mpiksjet e gjakut. Përfitimet janë më të mëdha për peshqit e yndyrshëm siç është salmoni dhe skumbri të cilat kanë vlerë të lartë të acideve yndyrore omega-3. Një vështrim i studimeve ekzistuese nga Harvard School of Public Health konkludon që ngrënia e dy shujtave peshk në javë mund të reduktojë rrezikun nga vdekja nga sëmundja e zemrës për një të tretën.

2.    Tensioni i gjakut: Vaji i peshkut mund të jetë i dobishëm për uljen e tensionit të gjakut, por roli i tij si preventivë është i paqartë. Sidoqoftë, nuk rekomandohet marrja e pilulave të vajit të peshkut.

3.    Humbja në peshë: Sipas një studimi të bërë nga University of Georgia, vaji i peshkut me DHA ndihmon të ndalet konvertimi i qelizave parayndyrore në qeliza yndyrore duke i shtyrë të vdesin, duke reduktuar kështu akumulimin e përgjithshëm të yndyrave. Hulumtimi preliminar po ashtu tregon që kapsulat e vajit të peshkut të kombinuara me ushtrime kanë shkaktuar më shumë humbje të peshës, se sa ushtrimet pa shtesat e vajit të peshkut.

4.    Redukton rrezikun nga kanceri: Omega 3 në peshk ka dëshmuar që ndihmon parandalimin e tri formave më të zakonshme të kancerit – kancerit të gjirit, prostatës dhe zorrës së trashë. Shtesat e vajit të peshkut po ashtu mund të jenë të dobishme tek pacientët që vuajnë nga kanceri i lidhur me hiperlipideminë.

5.    Rrit funksionin e trurit: Acidet yndyrore omega-3 të cilat i siguron peshku ndihmojnë në zhvillimin e trurit tuaj. Konsumi i duhur i omega-3 ndihmon të mbahen nivelet e fokusit të mirë mental tek fëmijët dhe tek të rriturit. Një studim i ri sugjeron që shtesat e vajit të peshkut mund t’i japin shtytje kujtesës tek njerëzit e shëndetshëm që kanë filluar të plaken. Por një studim tjetër ka zbuluar që shtesat nuk ngadalësojnë progresin e sëmundjes së Alzheimerit tek njerëzit të cilët tashmë kanë simptoma të lehta deri të moderuara të çrregullimit. Acidet yndyrore omega-3 nga peshku kanë zbuluar hulumtuesit, po ashtu kishin të ngjarë të përmirësojnë zhvillimin e hershëm të trurit tek foshnjat dhe fëmijët e rinj.

6.    Lufton inflamacionin: Peshku, në veçanti vaji i peshkut, ka veçori antiinflamatore; prandaj, është efektiv në reduktimin e inflamacionit në gjak dhe inde. Acidet yndyrore omega 3, veçanërisht EPA e gjetur në vaj të peshkut, kanë efekt mjaft pozitiv në reagimin tuaj inflamator prandaj është shumë ndihmues në lehtësimin e gjendjeve të vështira si artriti, prostatitisi dhe cystitisi.

7.    Përmirëson pamjen: Dihet mjaft mirë fakti që peshku është i mirë për aftësinë e tij për të përmirësuar pamjen. Peshku lufton degjenerimin makular, glaukomën dhe sindromën e syrit të terur apo të thatë). Një studim i kohës së fundit ka zbuluar që njerëzit të cilët hanë të paktën dy shujta peshk në javë kanë përgjysmë më pak gjasa për të zhvilluar degjenerimin makular të lidhur me sëmundje (shkaku kryesor i verbërisë së lidhur me moshën) se sa ata që nuk hanë aspak peshk. Hulumtuesit thonë që acidet yndyrore omega-3 mund të reduktojnë rrezikun në shumë mënyra, duke reduktuar inflamacionin dhe duke promovuar funksion të shëndetshëm të enëve të gjakut.

8.    Kujdesi i lëkurës: Konsumimi i peshkut ndihmon të mbahet lëkura në gjendje të mirë. Sipas një studimi të publikuar në gazetën “Lipid Research”, acidi esencial yndyror omega-3 EPA i gjetur në vaj të peshkut mund të ndihmojë në parandalimin e rrudhave dhe të shtyjë procesin e plakjes së lëkurës. Po ashtu, sipas disa studimeve të fundit në shtesa të vajit të peshkut omegat-3 nga peshku mund të ndihmojnë në mbrojtjen kundër dëmeve nga dielli.

9.    Lufton depresionin: Acidet yndyrore Omega 3 në vaj të peshkut janë të mira për lehtësimin e depresionit dhe ankthit. Studimet kanë zbuluar që shoqëritë që hanë shumë peshk kanë shkallë më të ulët të depresionit, sipas gjasave për shkak të acideve yndyrore omega-3.

Disa nga zgjedhjet e peshkut të mirë, sipas sasisë së acideve yndyrore omega 3 që përmbajnë janë: salmoni (i freskët atlantik), salmoni i tymosur, sardelet, trofta, kallamari dhe tuna e konservuar.

Të qenit në dijeni për përfitimet që mund t’i keni nga peshku është hapi i parë në synimin tuaj për një shëndet më të mirë, hapi i dytë është që të filloni ta përfshini në dietën tuaj dhe të vazhdoni ta bëni këtë në mënyrë të rregullt. Sidoqoftë, disa peshq mund të absorbojnë kontaminues të gjetur në ujëra dhe duhen të hahen rrallë ose aspak. Femrat shtatzënë dhe fëmijët duhet të kufizojnë konsumin e specieve me vlerë të lartë të merkurit si peshku shpatë, skumbri mbret, etj. Rekomandohet që të hiqet lëkura dhe yndyra para zierjes për të minimizuar ekspozimin.

Pjesa më e madhe e ushqimit që e konsumojmë, përmban supstanca dhe materie që janë rrezik potencial, pavarësisht se a bëhet fjalë mbi materje që janë përbërës natyror të ushqimit, ose janë materie që qëllimisht i shtojmë në ushqim, respektivisht, materieve të cilat depërtojnë në ushqim si pasojë e kontaminimit të ushqimit me disa faktor të jashtëm. 

Njeriu është në krye të zinxhirit të ushqimeve ndaj për këtë shkak fut në organizmin e tij sasi të mëdha të ushqimit e bashkë me ushqimin fut edhe materjet që janë në ushqim. 

Dukë pasë parasysh ndotjen, vështirë se mund të mbrohemi nga materjet e dëmshme nga ambienti që na rrethon, por me ndihmesën e vitaminave dhe mineraleve mundemi të nxisim tretje më të mirë të këtyre materieve dhe nxjerrje nga organizmi jonë.

Fëmijtë janë në veçanti të ndjeshëm në ndryshimet në metabolizëm, shkaktuar nga materjet e dëmshme.

Shenjat e zakonshme si pasojë e këtyre materjeve të dëmshme janë: astma, alergjitë, dermatitisi dhe lodhja. Mineralet dhe elementet kundër materjeve të dëmshme, luftojnë në atë mënyrë duke pamundësuar lidhjen e metaleve të rënda në zorrë, zvogëlimin e shtresimin e tyre në tru dhe në eshtra, marrin pjesë në krijimin e enzimeve që nxisin nxjerrjen e acideve-helmeve, dhe mbrojnë qelizat nga radikalët e lirë, të liruar nga materjet e dëmshme. Disa nga metalet më të shpeshta të rënda që përherë ndikojnë  në shëndetin tonë, janë plumbi, kadmiumi dhe alumini.

Plumbi është një ndër metaet e rënda më të shtrirë në ambijentin tonë, që është pasojë e përdorimit të bënzinës me plumb, ndërs anë ditët e sotme mund të gjindet në të gjitha ushqimet dhe në pije. Më së tepërmi gjindet në këpurdhat e malit, ndaj nuk preferohet më shumë se dy herë në javë të konsumohen këto këpurdha.

Mjalti është ëmbëltuesi i parë natyral i njeriut, ndërsa ka edhe një sërë efektesh pozitive në organizmin e njeriut.

Studimet e vazhdueshme i përshkruajnë mjaltit këto efekte: antimikrobik, antiviral, antiparazitar, antiinflamator, antioksidues, antikanceroz. Studiuesit këshillojnë mjaltin edhe për sportistët si një burim i theksuar energjie.

Por për t’u arritur shumica e efekteve, mjalti duhet të merret në mënyrë të rregullt. Dozat e preferuara janë nga 50 deri në 80 gram në ditë.

Gjatë temperaturave të ulëta nën minus, njerëzit që kanë qarkullim të dobët periferik ankohen në dhimbje në gishtat e ngrirë të duarve dhe këmbëve, por edhe në veshë dhe hundë të ftohtë.

Enët e vogla të gjakut ngushtohen shumë në motin e ftohtë, prandaj gishtat në duar dhe këmbë bëhen të ftohtë dhe dhembin por dhe ndryshojnë ngjyrën. Nëse keni ndonjë nga këto simptoma, fillimisht kërkojeni ilaçin në shtëpi.

Nga lashtësia dihet që rozmarina është shumë më shumë se vetëm një mëlmesë dhe dekorim i mirë në shtëpi. Në mjekësinë popullore njihet edhe si bimë shumë shëruese duke iu falënderuar përbërësve si vaji eterik, rrëshira dhe tanina.

Rozmarina ndikon mirë në nerva dhe nxit qarkullimin duke iu falënderuar përbërësit të saj aromatik, kamforit. Vajin e kësaj bime përdoreni edhe për masazh të duarve dhe këmbëve të ftohura për t’i nxehur. Femrave shtatzëna u lejohet të pinë një filxhan çaj në ditë, ndërsa rozmarina nuk rekomandohet për ata që janë të sëmurë nga epilepsia ose tensioni i lartë i gjakut.

Këtë bimë shëruese mund ta rrisni në saksi në tarracë apo në dritaren e kuzhinës, por meqenëse pëlqen ngrohtësinë, gjatë dimrit gjithsesi futeni në shtëpi.

Për çaj përdoret gjethi i rozmarinës, i cili është përbërësi kryesor edhe i shumë preparateve në industrinë kozmetike dhe veçanërisht atyre që parandalojnë rënien e flokëve. Ekspertët theksojnë edhe që kjo bimë është aleate e fortë i qelizave të lëkurës në luftën kundër plakjes.

Miti për dekorin në jakë

Edhe sot e kësaj dite në shumë kultura të ftuarit në dasma mbajnë degëza të rozmarinës si zbukurim. Ky zakon sipas legjendës rrjedh nga mbretëresha hungareze Elizabeta, të cilën e ka shpëtuar kjo bimë. Kur në moshën 70-vjeçare kishte vendosur të martohej me mbretin suedez, ajo mezi kishte lëvizur. Dikush i kishte thënë të pijë çaj të rozmarinës dhe ka ndodhur mrekullia – mbretëresha përsëri ka lëvizur me lehtësi. Prandaj ka vendosur që të ftuarit në dasmën e saj të mbajnë degë të rozmarinës si dekor në xhaketë.

Çaji për qarkullim më të mirë

Nëse dëshironi të ngrohni duart dhe këmbët e ngrira, zieni çaj të rozmarinës. Një lugë të vogël të gjetheve të thata dhe të prera imët të rozmarinës vendoseni në 250 mililitra ujë që vlon, lëreni të qëndrojë 15 minuta dhe pastaj filtrojeni dhe çaji është gati për t’u konsumuar.

Thjerrëzat e ngjyrave te ndryshme kane një indeks te ulet glicemik dhe përmbajnë mjaft proteina dhe minerale. 200gr thjerrëza ka 16gr proteina çka është e barabarte me një racion mishi.

Përveç te tjerash këto produkte përmbajnë edhe fibra, hekur, magnez, kalcium dhe vitamina te grupit B. E mira është qe thjerrëzat te konsumohen te paktën një here ne jave. Ja cilat janë disa nga te mirat qe ato sjellin për shëndetin.

Mbrojnë zemrën

Studimet kane treguar se ata persona qe konsumojnë produkte te pasura me fibra, ashtu siç janë edhe thjerrëzat kane me pak rrezik te vuajnë nga sëmundjet e zemrës. Sasia e madhe e acidit folik dhe magnezit mbron gjithashtu zemrën.

Stabilizojnë sheqerin ne gjak

Duke qene se përmbajnë mjaft fibra, thjerrëzat ndihmojnë ne rregullimin e glicemise duke sjelle me shume energji qe digjet ne mënyrë konstante dhe te ngadalte, çka ekuilibron nivelin e sheqerit ne gjak.

Rritin sasinë e hekurit

Duke qene se thjerrëzat përmbajnë sasi te konsiderueshme hekuri janë te mira për t’u konsumuar sidomos për ata qe nuk e pëlqejnë mishin e kuq, siç janë vegjetarianët.

Ulin sasinë e kolesterolit

Janë te pasura me proteina

Proteinat përbejnë 26% te kalorive te thjerrëzave dhe për pasoje renditen nder produktet qe kane sasinë me te larte te tyre./ikub/

Ka kohë që organizata Konsumatori, duke u bazuar në dyshime të arsyeshme, ka filluar angazhim aktiv në hulumtimin e aspektit të sigurisë ushqimore tek prodhimet serbe që importohen në Kosovë.

Tanimë është e qartë se shumica e kompanive serbe posedojnë linja të veçanta të prodhimit për tregun kosovar dhe se mallrat që këto kompani i shesin në Kosovë subvencionohen nga Beogradi zyrtar në mënyrë që të jenë më konkurrente në tregun e Kosovës, duke arritur kështu pushtimin tregtar dhe ngufatjen e prodhimit vendor.

Kësaj radhe duam të njoftojmë konsumatorët kosovarë në lidhje me zbulimet shqetësuese për keksin Plazma, të prodhuar nga kompania serbe “Bambi” dhe të importuar në Kosovë nga “Elkos Group”.

Konsumatori, duke u bazuar në analizat laboratorike të paanshme të porositura në Institutin Kombëtar të Shëndetit Publik në Maqedoni, nxjerr konkluzionin se produkti “Plazma Keks” është i dyshimtë, i papërshtatshëm dhe si i tillë është edhe i rrezikshëm për konsumatorin kosovar, meqenëse deklaron rrejshëm përbërësit dhe kësisoj shkel dispozitat ligjore që përcaktojnë qartë se deklarimi i produktit duhet të jetë i saktë.

Përbërja I K S H P M Deklaracioni në paketim
Ujë 5% 5%
Proteina 13,5% 11,9%
Yndyrë 11,9% 12 %
Saharozë 15,1% 20,0 %
Vitaminë C 26,4 mg/100gr 12,20%
Vitaminë B1 1 mg/100gr 0,90%
Vitaminë B6 2,7 mg/100gr 2 %
Vitminë E 1,5 mg/100gr 2 mg/ 100gr
Nikotinë amid 17 mg/100gr 95,80mg/100gr
Kalcium 30 mg/100gr 106,0 mg/100gr
Hekur 2,5 mg/100gr 3,30mg/100gr

Kësaj duhet shtuar edhe faktin se prodhimi përmban emulgatorë, lloji i të cilit nuk saktësohet, si dhe është cekur se “Mund të përmbajë lajthi në sasi të vogël”. Dihet se disa lloje të emulgatorëve mund të jenë fatalë për disa konsumatorë dhe se mund të shkaktojnë alergji me pasoja të paparashikueshme – duhet të kemi parasysh se disa konsumatorë janë alergjikë edhe ndaj lajthisë.

Jemi të brengosur në lidhje me përdorimin e sojës në prodhim të “Plazma Keks”, meqenëse globalisht ka dyshime të arsyeshme se soja, përkundër disa vetive të mira, është e dyshuar për prishjen e balancës hormonale ( te gjinia femërore), për shkaktimin e akneve në fytyrë dhe ndërlikime tjera shëndetësore. Për këto arsye në shumë shtete ndalohet përdorimi i sojës, ndërsa soja GjM ndalohet edhe për ushqim të kafshëve. Për të njëjtat arsye edhe prodhuesi “Bambi” për një kohë relativisht të gjatë ka hezituar ta njoftojë konsumatorin për këtë zëvendësim të përbërësve në “Plazma keks”.

“Bambi” thirret në certifikatën “Hallall” nga Bashkësia Islame e Serbisë, pavarësisht faktit se kjo bashkësi nuk ka kompetenca mbi tregun e Kosovës dhe nuk do të duhej të lëshonte certifikatë të tillë për shtetin i cili që nga shkurti 2008 edhe juridikisht është i ndarë dhe i pavarur nga Serbia.

IKSHPK, AVUK dhe inspektoratet e Kosovës duhet të verifikojnë këto analiza dhe ta marrin në mbrojtje konsumatorin menjëherë si dhe të urdhërojnë tërheqjen e “Plazma keksit” nga pikat shitëse deri në vendimin e ri, i cili do të dalë nga konstatimi i fakteve të ofruara nga organizata Konsumatori.

Përderisa qeveria dhe institucionet tjera nuk ndërmarrin asnjë veprim konkret për të mbrojtur konsumatorin në këtë aspekt, është e qartë se konsumatori do të vetëmbrohet duke shfrytëzuar institucionin themelor demokratik të protestës dhe çdo institucion tjetër demokratik me synim ndalimin e plotë të mallrave të rrezikshme, aplikimin e plotë të ligjeve që ofrojnë mbrojtje e siguri për konsumatorin dhe arritjen e reciprocitetit të plotë ekonomik e tregtar me Serbinë, thuhet në komunikatën për medie të kreut të kësaj organizate, Selatin Kaçaniku. /koha/