Home Shëndetësi Semundjet ngjitese

Semundjet ngjitese

Mekanizmat me të cilët agjenset infektiv shkaktojnë sëmundjen jane dy aspekt të ndara, por të ndërlidhura:

– Veçoritë specifike të organizmave të cilët shkaktojnë sëmundjen
– Përgjigja e nikoqirit ndaj agjenseve infektive

AGJENSET INFEKTIVE

1. Viruset
– klasifikohen sipas llojit të acidit nukleinik të cilin e përmbajnë: ADN dhe ARN.
– viruset janë shkaktarët më të shpeshtë të sëmundjeve humane( me shume se 400 lloje)
– shume infekcione virale humane jane asimptomatike
– eshte me rendesi te dallohet infekcioni viral ( replikacioni te nikoqiri) dhe smundja virale ( replikacioni me demtim te indit )

2. Bakteriet
– janë qeliza prokariotike të cilat nga qelizat eukariotike dallohen pasi që nuk përmbajnë bërthamë as retikulum endoplazmatik. Por, bakteriet përmbajnë ADN dhe ARN, sintetizojnë proteine në ribozome dhe kanë membranë e cila është e përbërë nga ajo dyshtresore fosfolipide (gram-negative) të ndara me një shtresë të peptidoglikonet ose bakteriet me membranë të brendshme e cila është e rrethuar me një shtresë peptidoglikone (gram-pozitive).

3. Klamidia, rikeciet, mikoplazma
– këta agjens infektivë janë të ngjashëm me bakterie, por nuk i kanë disa struktura ose u mungojnë disa aftësi metabolitike (klamidia nuk mund të sintetizon ATP).

4. Myshqet
– mund të ndahen në ato të cilat mbesin në sipërfaqe dhe ato të cilat invadojnë në organe dhe thellë në inde. Parazitet protozoarë, Helmintet, Ektoparazitet

MBROJTJA E NIKOQIRIT NGA INFEKSIONI

Mbrojtja e nikoqirit nga infeksioni e prevenon hyrjen e mikrobeve në organizëm dhe në këtë mënyrë e pamundëson përhapjen e mëtejshme. Barrierat janë lëkura intakte dhe mukozat si dhe sekreti i cili formohet në këto sipërfaqe. Por disa shkaktarë mund të kalojnë këtë barrierë (shigella, mycobacterium tuberculosae…). Infeksionet e traktit respirator, gastrointestinal, gjinekouretral shkaktohen me mikroorganizma virulentë të cilët mund t’i dëmtojnë barrierat.

LEKURA
Lekura normale është e kolonizuar me bakere të ndryshme, kryesisht gram-pozitive. Bakteriet me keratocitet gjatë ditës largohen. Ph e ulët (5.5) dhe prania e acideve yndyrore e inhibojnë rritjen e bakterieve, kurse lëkura e lagët e mundëson deportimin e tyre. HPV, Treponema palidum, Staphylococus aureus (Impetigo, myshqet – të gjitha këto veprojnë më shumë kur ka lagështi dhe tempeatura është e lartë. Katetëret intravenozë te pacientët e hospitalizuar shpesh shkaktojnë bakteriemi me staphylococus ose organizma gram-negativë. Therrjet me gjilpëra te personeli shëndetësor dhe narkomanët e eksponojnë recipientin me gjak të infektuar dhe mund të bartin hepatitin B dhe infeksionin me HIV

SISTEMI RESPIRATOR
Mikrobet e mëdha ngjiten për cilie të qelizave epiteliale të pjesëve të sipërme të sistemit respirator. Mukusi i secernuar ka këtu rrol të rëndësishëm. Me aktivitet të cilieve këto mikrobe mund të gëltiten dhe të largohen. Organizmat më të vegjël shkojnë direkt në alveole ku i gëltisin makrofagët alveolarë ose neutrofilet.

TRAKTI DIGJESTIV
Shumica e patogjeneve të traktit gastrointestinal përhapet me ushqim dhe ujë të cilët janë të kontaminuar.

Mbrojtja nga mikroorganizmat:
– Shtresë e mukusit i cili i mvesh qelizat epiteliale
– Acidet në lëngun e lukthit
– Enzimet e pankeasit
– Veprimi i kripërave të biles
– Antikorpet sekretore

Përhapja e mikrobeve në organizëm:
– Mikrobet shpejt përhapen me rrugë jo të thata epiteliale të zorrëve, mushkërive, traktit genitouretral, kurse më ngadalë në sipërfaqen e thatë të lëkurës.
– Disa mikroorganizma nuk deportojnë me larg se epiteli (HPV), kurse të tjerët janë të aftë për të depërtuar.
– Rrugët e përhapjes janë indet me pak rezistenë si dhe nyjet limfatike dhe rrugët hematogjene.
– Stafilokoku – absces i lekurës – funukul – limfadenit regjional – bakteriemi (në disa raste) – abscese në organe të ndryshme

Dëmtimi i fetusit:
– Organizmet infektues qarkullojnë në gjakun e nënës dhe nga vagina vien në uterus ku e infektojnë placentën dhe frytin.
– Derisa infeksionet bakteriale placentare dhe fetale shkaktojnë lindje të parakohshme ose vdekje të fetusit, ato virale mund të shkaktojnë malformacione.

Rubela:
Tremujorshi i parë – mund të shkaktojë vese të zemrës, retardim mental, katarakte, kurse rubeola më vone shkakton ndryshime të lehta.

Lirimi i mikrobeve nga organizmiz
Mekanizmat për t’u liruar na organizmi:
– deskuamimi i lëkurës,
– kollitja,
– urinimi dhe
– defekimi.

PËRGJIGJJA NDAJ AGJENSËVE INFEKTIVË
Inflamacioni purulent:
– Reaksioni ndaj dëmtimit akut të indeve karakterizohet me permeabilitet vaskular të shtuar dhe eksudacion të neutrofileve/

Inflamacioni mononuklear:
– Infiltrati difuz intersticial është karakteristikë e proceseve kronike inflamatore. Në raste kur hasen te inflamacionet akute, kemi të bëjmë me infeksion viral, me bakterie intracelulare dhe parazite intracelulare. Inflamacioni granulomatoz është një formë speciale e inflamacionit mononuklear.

Inflamacioni nekrotizues:
– Te inflamacionet me mikroorganizma të cilët tajojnë toksine të cilët shumë shpejt shkaktojnë nekrozë të qelizave.

KËSHILLA TË NGJASHME

TË TJERA

Sallata marule, aleatja më e mirë për t’u dobësuar, lehtësuar stresin dhe për të fjetur 8 orë rresht

Është mbretëresha e sallatave, por është gjithashtu një burim i shkëlqyeshëm i ushqyesve dhe ofron përfitime të shumta shëndetësore: kjo është arsyeja pse sallata marule nuk duhet të mungojnë në dietën tuaj. Pavarësisht se konsumohet shpesh për dietë, sallata marule është në të vërtetë një ushqim me veti të shumta terapeutike. Sallata marule është në dispozicion gjatë gjithë vitit, me...